KUSHTET E ISLAMIT
NË KUR’AN DHE BIBËL

Senad Maku

         Nė ēdo etapė tė formėsimit tė fesė sė vėrtet, e cila nis me Ademin a.s. (Adamin) si njeriu dhe pejgamberi i parė dhe vazhdon mė tej, pėrmbajtja ėshtė e njėjtė. Ndryshime duken vetėm nė konkluzionet shoqėrore nė pėrputhje me zhvillimet e jetės njerėzore.
Sipas kėsaj, pėrmbajtja e insititucionit si produkt i njoftimit hyjnorė nga Ademi a.s. e gjerė te pejgamberi i kohės sė fundit dhe e quajtur “fe” ėshtė gjithmon po ajo dhe emri i kėsaj pėrmbajtje ėshtė “Islam”.
Kėshtu Muhamedi a.s. ka hėnė:
“Tė gjithė profetėt janė mes tyre vėllezėr prej tė njėjtit baba dhe feja e tyre ėshtė njė!”. (Buhariu)
Nisur nga kjo, islami nuk i pėrket posaēėrisht dhe vetėm pėrmbajtjes sė Kur’anit ashtu siē pandehet pėrgjithėsisht. Tė gjitha fet qiellore, me formėn e tyre para korrigjimeve njerėzore, janė e njėjta gjė, domethėnė, Islam. Kur’ani e pėrshkruan kėtė tė vėrtetė:
“Feja e pranueshme te All-llahu ėshtė Islami”. (Ali Imran 19)
Po tė thellohemi pak dhe tė studiojmė do tė vėrejmė se; si nė Kur’an poashtu edhe nė Bibėl, do tė gjejmė kushtet qė pėrmban feja Islame, tė cilat janė: Dėshmia(shehadeti); Falja e Namazit, Dhėnia e Zeqatit, Agjerimi i Ramazanit dhe Vizita e shtėpisė sė shenjtė-Qabes.
Le tė shohim nė vijim rreth kėtyre pesė kushteve tė Islamit:


       1. Dėshmia (Shehadeti)
Shehadeti do tė thotė tė dėshmosh, tė pohosh ekzistimin e Allahut Njė dhe tė vėrtetuarit se Muhamedi ėshtė rob dhe i dėrguar i Tij. Kjo dėshmi ėshtė kėshtu:
“Nuk ka tė adhuruar tjetėr pėrveē Allahut Njė dhe se me tė vėrtet Muhamedi ėshtė rob dhe i dėrguar i Tij”.
Zoti nė Kur’an thotė:
“Thuaj: Ai, All-llahu ėshtė Njė!” (Ihlas 1)
“O ithtarė tė librit (Tevrat e Inxhil), ejani (tė bashkohemi) te njė fjalė qė ėshtė e njejtė (e drejtė) mes nesh dhe mes jush: tė mos adhurojmė, pos All-llahut, tė mos ia bėjmė Atij asnjė send shok, tė mos konsiderojmė njėri - tjetrin zotėr pos All-llahut!” (Ali Imran 64)
“Ėshtė e vėrtetė se All-llahu nuk falė (mėkatin) t’i bėhet Atij shok, pos kėtij (mėkati), tė tjerat i falė atij qė dėshiron. Ai qė i pėrshkruan shok All-llahut, ai ka humbur dhe bėrė njė largim tė madh (prej tė vėrtetės)”. (Nisa 116) 

Njė ngjajshmėri me shehadetin ėshtė paraqitur nė Bibėl, ku tregohet pėr besimin e pastėr nė njė Zot, citoj: “Dėgjo, Izrael, Zoti, Perėndia ynė, ėshtė njė i vetėm”. (Ligji i Pėrtėrirė 6:4) “Dhe Jezusi u pėrgjigj: ''Urdhėrimi i parė i tė gjithėve ėshtė: "Dėgjo, o Izrael: Zoti, Perėndia ynė, ėshtė i vetmi Zot". (Marku 12:29) “Dhe kjo ėshtė jeta e pėrjetshme, tė tė njohin ty, tė vetmin Perėndi tė vėrtetė, dhe Jezu Krishtin qė ti ke dėrguar”. (Gjoni 17:3)
Kėtu tregohet qartė Njėshmėria nė Allahun xh.sh., dhe Jezusi ėshtė i dėrguar prej Tij, ashtu siē ėshtė dėrguar edhe Muhamedi pas Jezusit, ashtu edhe bibla tregon qartė shenjat e ardhjes sė Muhamedit, ku nė tė cilėn do tė flasim njėher tjetėr rreth Muhamedit nė Bibėl.


       2. Namazi
Namazi ėshtė edukim shpirtėrorė, lutje e krijesės ndaj Krijuesit, falėnderim ndaj allahut xh.sh. duke i kryer obligimet ndaj Tij. Pastrim nga mėkatet, ėshtė rruga e ngadhnjimit dhe shpėtimit, pastrim shpirtėrorė nga anomalit e ndyta. Namazi ėshtė shėrim zemėrorė dhe ilaē shpirtėrorė, kėto i vėrteton Allahu nė Kur’anin Famėlartė ku thotė:
“Ėshtė e sigurtė se kanė shpėtuar besimtarėt: ata tė cilėt janė tė pėrulur dhe janė tė kujdesshėm gjatė faljes sė namazit”. (Muminun 1-2)
“Dhe fale namazin nė dy skajet e ditės, e edhe nė orėt e afėrta (me ditėn) tė natės. S’ka dyshim se vepra e mira i shlyejnė ato tė kėqiat. Kjo ėshtė njė kėshillė pėr ata qė pranojnė kėshillat”. (Hud 114)

Mėnyren e tė falurit e hasim edhe nė disa vende nė bibėl, duke pasur parasysh sepse kėtė lutje e kan praktikuar edhe profetėt tjerė. Le tė bėjm njė krahasim nė mes dy teksteve Biblės dhe Kur’anit.

a)      Abdesi: 
Abdes do tė thotė larja e disa pjesėve tė trupit tė caktuara me qėllim tė falurit namaz ose tė lexuarit kur’an, etj.. Allahu nė Kur’an thotė:
“O ju qė besuat! Kur doni tė ngriteni pėr tė falur namazin, lani fytyrat tuaja dhe duart tuaja deri nė bėrryla; fėrkoni kokat tuaja, e kėmbėt lani deri nė dy zogjt. Nėse jeni xhunubė, atėherė pastrohuni (lahuni)!” (EL-Maide 6)

Edhe nė Bibėl tregohet se para se tė hynin nė tempull, alltar, vend adhurimi, njerėzit i pastronin disa pjesė tė trupit, apo u pastronin nė tėrėsi. Edhe pse tė krishterėt modern nuk e praktikojnė kėtė, kėto kan qenė obligim edhe tek profetėt e tjerė. Pali edhe pse ka ba ndryshime nė predikimin e Jezusit, por prap se prap e ka praktiku abdesin me besim dhe rrespekt. Citoj nga bibla ku thotė pėr kėto gjėra: “Pastaj vuri legenin midis ēadrės sė mbledhjes dhe altarit dhe e mbushi me ujė pėr t'u larė. Dhe me kėtė ujė, Moisiu, Aaroni dhe bijtė e tij lanė duart dhe kėmbėt; kur hynin nė ēadrėn e mbledhjes dhe kur i afroheshin altarit, ata laheshin, ashtu si e kishte urdhėruar Zoti Moisiun”. (Exodi 40:30-32) “Atėherė Pali i mori me vete ata burra dhe, tė nesėrmen, pasi u pastrua bashkė me ta, hyri nė tempull dhe deklaroi plotėsimin e ditėve tė pastrimit, dhe kur do tė paraqitej oferta pėr secilin nga ata”. (Veprat 21:26)

b)      Thirrja pėr lutje:
Kur’ani thotė: “O ju qė besuat, kur bėhet thirrja pėr namaz, ditėn e zhumasė, ecni shpejt pėr aty ku pėrmendet All-llahu (dėgjojeni hutben, falnie namazin), e lini shitblerjen, kjo ėshtė mė e dobishme pėr ju nėse jeni qė e dini”. (Xhuma 9)
Bibla thotė: “Zoti i foli akoma Moisiut, duke i thėnė "Bėj dy bori prej argjendi; do t'i bėsh me argjend tė rrahur; do t'i pėrdorėsh pėr tė thirrur asamblenė dhe pėr tė lėvizur fushimet”. (Numrat 10:1-2)

c)      Pėr tė hyrė nė vend adhurim duhet tė zbathemi
Njė ndėr kushtet qė duhet tė bėjmė para se tė falemi, nė vendin e adhurimit apo nė xhami, sė pari duhet tė zbathemi sepse ėshtė njė urdhėr hyjnorė tė cilėt e praktikojnė besimtarėt, sepse kemi urdhėr nga i Madhi Zot, qė tė zbathemi, sepse pėr kėtė ėshtė urdhėruar edhe Musaja a.s. sic tregohet nė Kur’an poashtu edhe nė Bibel.
Kur’ani thotė: “E kur shkoi te Ai (zjarri), u thirrė: O Musa! Vėrtet Unė jam Zoti yt, hiq atė qė ke mbathur (opingat e nallet), se je nė luginėn e shenjtė Tuva”. (Ta Ha 11-12)
Bibla thotė: “Perėndia tha: "Mos u afro kėtu: hiq sandalet nga kėmbėt, sepse vendi nė tė cilin ndodhesh ėshtė vend i shenjtė". (Exodi 3:5) “Atėherė Perėndia i tha: "Hiqi sandalet nga kėmbėt e tua, sepse vendi ku ti po qėndron ėshtė tokė e shenjtė”. (Veprat 7:33)

Poashtu tregohet, ėshtė dėshmi edhe nė bibėl, pėrveē veprimeve tė namazit tek muslimanėt meshkuj, por edhe pėr femra tregohet mėnyra e adhurimit, sidomos duke mbuluar kokėn: “Edhe ēdo grua, qė lutet ose profetizon kokėzbuluar, turpėron kryet e saj, sepse ėshtė njėlloj sikur tė ishte e rruar. Sepse nė qoftė se gruaja nuk mbulohet, le t'ia presin flokėt; por nė qoftė se pėr gruan ėshtė turp tė qethet a tė rruhet, le tė mbulojė kryet”. “Gjykoni ndėr veten tuaj. A i ka hije gruas t'i lutet Perėndisė pa u mbuluar?”. (1 Korintasve 11:5,6,13)

d)      Kibla:
Vendi kah i cili kthehemi me rastin e hyrjes nė namaz ėshtė kibla. Pėrpara njerėzit kur fillonin tė luteshin drejtoheshin nga Jerusalemi, por nė kohėn e Muhamedit a.s. Allahu xh.sh. urdhėron qė tė kthehemi nga shtėpia e shenjtė Qabja e cila gjindet nė Meke. Allahu xh.sh. nė Kur’an thotė: “Ne shumė herė po shohim kthimin e fytyrės tėnde kah qielli, e Ne gjithqysh do tė drejtojmė ty nė drejtim tė njė kibleje (Qabja) qė ti e do atė. Pra kthehu anės sė xhamisė sė shenjtė (Qabes), dhe kudo qė tė jeni (o besimtarė) kthehuni kah ajo anė. E atyre qė u ėshtė dhuruar libri, ata e dinė sigurisht se kjo (kthesė) ėshtė e vėrtetė nga Zoti i tyre. E All-llahut nuk mund t’i fshihet ajo qė veprojnė ata”. (Bekare 144)
Bibla thotė: “Kur Danieli..., hyri nė shtėpinė e vet. Pastaj nė dhomėn e tij tė sipėrme, me dritaret e saj tė hapura nė drejtim tė Jeruzalemit, tri herė nė ditė gjunjėzohej, lutej dhe falenderonte Perėndinė e tij, siē e bėnte zakonisht mė pare”. (Danieli 6:10)

e)      Adhurimi:
Si Kur’ani ashtu edhe Bibla tregojnė se duhet ta adhurojmė vetėm Allahun, ti mos i bėjmė shok Atij. Tė mos adhurojmė dikėnd tjetėr nė vend tė Tij. Kur’ani thotė: “Ėshtė e vėrtetė se All-llahu nuk falė (mėkatin) t’i bėhet Atij shok, pos kėtij (mėkati), tė tjerat i falė atij qė dėshiron. Ai qė i pėrshkruan shok All-llahut, ai ka humbur dhe bėrė njė largim tė madh (prej tė vėrtetės)”. (Nisa 116) 
Bibla thotė: “Unė jam Zoti, Perėndia yt, qė tė nxori nga vendi i Egjiptit, nga shtėpia e skllavėrisė. Nuk do tė kesh perėndi tė tjerė para meje. Nuk do tė bėsh skulpturė ose shėmbėlltyrė tė asnjė gjėje qė ndodhet aty nė qiejt ose kėtu poshtė nė tokė ose nė ujėrat nėn tokė. Nuk do tė pėrkulesh para tyre dhe as do t'i shėrbesh, sepse unė, Zoti, Perėndia yt, jam njė Perėndi xheloz qė dėnon padrejtėsinė...”. (Exodi 20:2-5)

f)       Besimi i vėrtetė:
Kur’ani thotė: “Bėnė kufr (mohuan tė vėrtetėn) ata qė thanė: “All-llah ėshtė ai, Mesihu, bir i Merjemes”. E vetė Mesihu, (Isai) tha: “O beni israil, adhuronie All-llahun, Zotin tim dhe Zotin tuaj, sepse ai qė i pėrshkruan Zotit shok, All-llahu ia ka ndaluar (ia ka bėrė haram) atij Xhennetin dhe vendi i tij ėshtė zjarri. Pėr mizorėt nuk ka ndihmės. Gjithashtu bėnė kufr (mosbesim) ata qė thanė: “ All-llahu ėshtė i treti i treve”. S’ka nė gjithėsi tjetėr pos njė All-llahu, e nėse nuk pushojnė nga ajo qė thanė (tre zotėra), do t’i kapė dėnim i dhėmbshėm, ata qė nuk besuan prej tyre”. (Maide 72-73) 
Bibla thotė: “Dhe ja, iu afrua dikush dhe i tha: ''Mėsues i mirė, ēfarė tė mire duhet tė bėj qė tė kem jetė tė pėrjetshme?''. Dhe ai tha: ''Pse mė quan tė mirė? Askush nuk ėshtė i mirė, pėrveē njė tė vetmi: Perėndia. Tani nė qoftė se ti don tė hysh nė jetė, zbato urdhėrimet''. (Mateu 19:16-17)
g)      Përkulja (rukuja) dhe rënia në sexhde:
Kur’ani thotë: “O ju që besuat, falni namazin me ruku e sexhde dhe vetëm Zotin tuaj adhuronie. Bëni punë të mira (të dobishme), se do të gjeni shpëtim”. (Haxhxh 77) “...ti i sheh kah përulen (në rukuë), duke rënë me fytyrë në tokë (në sexhde), e kërkojnë pre All-llahut që të ketë mëshir dhe kënaqësinë e Tij ndaj tyre. Në fytyrat e tyre shihen shenjat e gjurmës së sexhdes. Përshkrimi i cilësive të tyre është në Tevrat dhe po ky përshkrim është edhe në Inxhil”. (Fet’h 29) “Oj Mejreme, vazhdoje adhurimin ndaj Zotit tënd, bën sexhde dhe falu për Zotin bashkë me ata që falen!” (Ali Imran 43)

Ndër pjesët përbërëse të namazit është edhe përkulja (rukuja) dhe vënia e fëtyrës në tokë (sexhdeja) ashtu siç përmendet në Kur’an përmendet edhe në Bibël ku gjithë profetët e kan kryer këtë adhurim, më poshtë po i përmendim disa nga profetët:
Bibla tregon: 1) Abrahami: “Atëherë Abrami përuli fytyrën në tokë dhe Perëndia i foli...”. (Zanafilla 17:3) “Kur shërbëtori i Abrahamit dëgjoi fjalët e tyre u përul për tokë përpara Zotit”. (Zanafilla 24:52)
           2) Moisiu dhe Aaroni: “Atëherë Moisiu dhe Aaroni u larguan nga asambleja për të vajtur në hyrje të çadrës së mbledhjes dhe ranë përmbys me fytyrën për tokë; dhe lavdia e Zotit iu shfaq atyre”. (Numrat 20:6) “Atëherë Zoti u foli Moisiut dhe Aaronit, duke u thënë: "Ndahuni nga kjo asamble dhe unë do t'i zhduk në një çast". Por ata ranë përmbys me fytyrën për tokë dhe thanë: "O Perëndi, Perëndia i frymëve të çdo mishi! Sepse një njeri i vetëm ka mëkatuar, a duhet të zemërohesh ti me të gjithë asamblenë?". (Numrat 16:20-22) “Dhe Moisiu nxitoi të përkulet deri në tokë, dhe adhuroi”. (Exodi 34:8)
          3) Elija: “...por Elia u ngjit në majë të Karmelt, u përkul deri në tokë dhe vuri fytyrën midis gjunjëve...” (1 Mbretërve 18:42)

           4) Jozeu: “...Atëherë Jozueu ra përmbys para tij” (Jozeu 5:14)
           5) Ezra: “Ezdra bekoi Zotin, Perëndinë i madh, dhe tërë populli u përgjigj: "Amen, amen", duke ngritur duart; pastaj u përkulën dhe ranë përmbys me fytyrë për tokë përpara Zotit”. (Nehemia 8:6)
         6) Solomoni: “Kur Salomoni mbaroi së drejtuari Zotit tërë këtë lutje dhe kërkesë, ai u ngrit para altarit të Zotit ku ishte gjunjëzuar me duart e shtrira në drejtim të qiellit”. (1 Mbretërve 8:54)
            7) Davidi: “Ejani, të adhurojmë dhe të përkulemi; të gjunjëzohemi përpara Zotit që na ka bërë”. (Psalmet 95:6)
           8) Jezusi: “Por ai tërhiqej në vende të vetmuara dhe lutej”, ” Jezusi po lutej në vetmi”, “dhe ra në gjunj dhe lutej”, “shkoi në mal për t'u lutur, dhe e kaloi natën duke iu lutur Perëndisë” (Lluka 5:16/ 9:18/ 22:41/ 6:12), “Dhe, si shkoi pak përpara, ra me fytyrë për tokë dhe lutej” (Mateu 26:39) “Dhe, si shkoi pak përpara, ra përmbys përtokë dhe lutej”. (Marku 14:35)


3. Dhënia e Zeqatit (Lëmosha)
Kushti i tretë i Islamit është Zekati. Me dhënien e Zekatit obligohet personi i cili posedon pasuri, që është pronarë i asaj pasurie, si në të holla, të mbjellura, bagëti etj., dhe që obligohet tua shpërndaj të varfërve dhe të nevojshmëve, një pjesë nga pasuria e tij.
Allahu xh.sh. thotë në Kur’anin Famëlartë:
“All-llahu caktoi obligim që lëmosha (zeqati etj. ) t’ju takojnë vetëm: të varfëre (nevojtarëve), të ngratëve (që s’kanë fare, punonjësve që e tubojnë), atyre që duhet përfituar zemrat (të dobëtve në besim), e duhet dhënë edhe për lirim nga robëria, të mbyturve në borgje, (luftëtarëve) në rrugën e All-llahut dhe atij që ka ka mbetur në rrugë. All-llahu e di gjendjen e robërve, punon sipas urtësisë së vet”. (Teube 60) “Falni namazin dhe jepni zeqatin.” (Bekare 43)
“Ai (All-llahu) është që krijoi kopshtie (bimët e të cilave) të ngritura lart (në shtylla) dhe të rrafshta (të shtrira në tokë), edhe hurmet dhe drithërat me frute (shije) të ndryshme; (krijoi) ullinjtë dhe shegët e ngjashme (nga shija). Hani frutat e tyre kur të piqen dhe ditën e korrjes (të vjeljes) së frutave jepne atë pjesë që është obligim (të varfërve e nevojlive) dhe (hani-jepni) mos teproni, pse Ai nuk i do shkapërderdhësit”. (En Am 141)
“O ju që besuat, jepni nga më e mira e asaj që e fituat dhe nga ajo që ju dhamë prej tokës, e mos nxitoni ta jepni atë më të pavlefshmen nga ajo, e që ju nuk do ta pranonit për vete pos symbyllas. Dhe dijeni se All-llahu nuk ka nevojë për ju, ngase është i Madhëruar”. (Bekare 267) 

Këtë sinjalizim e hasim edhe në bibël në shumë vende; p.sh.: “Madje kur jep lëmoshë, e majta jote të mos dijë ç'bën e djathta, që lëmosha jote të jepet fshehurazi; dhe Ati yt, që shikon në fshehtësi, do të ta shpërblejë haptas”. (Mateu 6:3-4) Pagesa e kësaj lëmoshe ka qenë e përcaktuar nga Allahu si për Jehudit dhe të Krishterët. Edhe tek Ligji i Përtërirë dhe Levetiku tregohet; citoj: “Do të zotohesh të japësh të dhjetën e asaj që mbjell dhe që të prodhon ara çdo vit. Do të hash përpara Zotit, Perëndisë tënd, në vendin që ai ka zgjedhur si vendbanim për emrin e tij, të dhjetën e grurit tënd, të mushtit tënd, të vajit tënd, dhe pjelljen e parë të tufave të bagëtive të trasha dhe të imta, në mënyrë që ti të mësosh të kesh gjithnjë frikë nga Zoti, Perëndia yt”. (Ligji i përtërirë 14:22-23) “Çdo e dhjetë e tokës, qoftë nga prodhimet e tokës, qoftë nga pemët e drurëve, i takon Zotit; është një gjë e shenjtëruar Zotit. Në se dikush do të shpengojë një pjesë të së dhjetës së vet, do t'i shtojë një të pestën. Dhe për të dhjetën e bagëtive të trasha dhe të imta, koka e dhjetë e të gjitha kafshëve që kalojnë nën shufrën do t'i shenjtërohet Zotit. Nuk do të bëjë dallim midis së mirës dhe të keqes, as do të bëjë këmbime; dhe po të këmbejë njërën me tjetrën, të dyja do të jenë gjë e shenjtë; nuk do të mund të shpengohen. Këto janë urdhërimet që Zoti i dha Moisiut për bijtë e Izraelit në malin Sinai”. (Levetiku 27:30-34)

4. Agjerimi i Ramazanit
Kushti tjetër më radhë është Agjerimi. Në lidhje me agjerimin Allahu xh.sh. thotë:
“O ju që besuat, agjërimi (saum ) u është bërë obligim sikurse që ishte obligim edhe i atyre që ishin para jush, kështu që të bëheni të devotshëm”. (Bekare 183)

Gjithashtu agjerimi ka qenë i obliguar për Jehudit dhe të Krishterët, ku vetë Jezusi i ka urdhëruar, që tregohet në bibël: “Dhe kur të agjëroni, mos u tregoni të pikëlluar si hipokritët; sepse ata shfytyrohen për t'u treguar njerëzve se agjërojnë; në të vërtetë ju them se ata tashmë e kanë marrë shpërblimin e tyre. Kurse ti, kur të agjërosh, vajose kokën dhe laje fytyrën, me qëllim që të mos u tregosh njerëzve se ti agjëron, por Atit tënd në fshehtësi; dhe Ati yt, i cili shikon në fshehtësi, do ta japë shpërblimin publikisht”. (Mateu 6:16-18)
Poashtu edhe profetët e tjerë kan agjëruar si: Moisiu, Davidi, Jezusi etj., e cila bibla vet e tregon ku thotë: “Kështu Moisiu mbeti aty me Zotin dyzet ditë dhe dyzet net; nuk hëngri bukë as piu ujë. Dhe Zoti shkroi mbi pllakat fjalët e besëlidhjes, dhjetë urdhërimet”. (Exodi 34:28) “Atëherë Davidi iu lut Perëndisë për fëmijën dhe agjëroi...”. (2 Samueli 12:16) “Atëherë Fryma e çoi Jezusin në shkretëtirë, që djalli ta tundonte. Dhe, mbasi agjëroi dyzet ditë e dyzet net, në fund e mori uria”. (Mateu 4:1-2)
Në citatet tjera tregohet se:
“Atëherë ata i thanë: ''Përse dishepujt e Gjonit si dhe ata të farisenjve agjërojnë shpesh dhe luten, kurse të tutë hanë dhe pinë?''. Ai u përgjigj atyre: ''A mund t'i bëni dasmorët të agjërojnë, derisa dhëndri është me ta? Por do të vijnë ditët kur do t'ua heqin dhëndrin dhe atëherë, në ato ditë, ata do të agjërojnë''. (Luka 5:33-35) “Prandaj tani", thotë Zoti, "kthehuni tek unë me gjithë zemrën tuaj, me agjërime, me lot dhe me vajtime". I bini borisë në Sion, shpallni një agjërim, thërrisni një kuvend solemn”. (Joeli 2:12-15) “Por ky lloji demoni nuk del veçse me anë të lutjes dhe të agjërimit''. (Mateu 17:21) “Ky lloj frymërash nuk mund të dëbohet ndryshe, përveç, se me lutje dhe agjërim''. (Marku 9:29)


5. Haxhi
Kushti i pestë dhe i fundit ëshët Haxhi. Haxh do të thotë të vizitosh shtëpinë e shenjtë-Qaben në Mekke në ditë të caktuar, ku Allahu xh.sh. thotë:
“Dhe thirr ndër njerëz për haxhin, se të vijnë ty këmbësorë e edhe kalorës me deve të rraskapitura që vijnë prej rrugëve të largëta. (vijnë) Për të qenë të pranishëm në dobitë e tyre dhe që ta përmendin All-llahun në ato ditë të caktuara (në shenjë falënderimi) dhe për që i ka furnizuar me kafshë. Hani pra, prej tyre (kurbanave) dhe ushqeni të ngushtuarin e të varfërin”. (Haxhxh 27-28)
“Aty ka shenja të qarta: vendi iIbrahimit, dhe kush hyn në te, ai i sigurt, Për hirë të All-llahut, vizita eshtëpisë (Qabes) ësht obligim për atë që ka mundësi udhëtimi te ajo, e kush nuk e beson (ai nuk e viziton); All-llahu nuk është i nevojshëm për (ibadetin që e bëjnë) njerëzit”. (Ali Imran 97)  
Emri tjetër i Mekes është edhe Beka (Bacca), ku edhe në Kur’an përmendet:
“Shtëpia (xhamia) e parë e ndërtuar për njerëz, është ajo në Bekë (Mekë), e dobishme  udhërrëfyese për mbarë njerëzimin”.  (Ali Imran 96) 

Ndjekësit e profetit Ibrahim, duke përfshirë edhe shumë profet të tjerë, kajn bërë shumë vjet para Muhamedit a.s. ritualin e Haxhit gjë që kjo është e paraqitur te profeti David në Psalmin 84:4-6: “Lum ata që banojnë në shtëpinë tënde dhe të lëvdojnë vazhdimisht. (Sela) Lum ata që e vënë forcën e tyre te ti dhe kanë në zemër rrugët e tua! Kur kalojnë luginën e Bakas, e shndërrojnë atë në një vend burimesh, dhe shiu i parë e mbulon me bekime”.  Këtu fjala burim e ka kuptimin e ujit ZemZem i cili vërshon shpejt qysh në kohën e bebes Ismail djalit të Ibrahimit, paraardhësit të Muhamedit a.s..
Poashtu lexo edhe tek zanafilla 28:18 dhe 28:22, ku bibla e përshkrun qabën si Shtëpi e Zotit; citoj: “Kështu Jakobi u ngrit herët në mëngjes, mori gurin që kishte vënë nën krye të vet, e ngriti si një përmendore dhe derdhi vaj mbi majën e saj”. “..dhe ky gur që kam ngritur si përmendore, do të jetë shtëpia e Perëndisë; dhe nga të gjitha ato që do të më japësh, unë do të japë të dhjetën”.


Cdo njeri me arsye e kupton lehtë se gjithësia nuk është krijuar pa qëllim dhe se jeta nukë shtë lënë në një rrjedhë të vetvetishme e të pakuptimtë. Prandaj njerëzimit i janë dërguar vazhdimisht njoftime hyjnore nga ana e Zotit me anë të Profetëve:
  “O njerëz! Ja cila është rruga e drejtë ku duhet të ecni!”.
Këto njoftime hyjnore të emërtuara si “feja e shquar dhe e sqaruar, feja që dallon dhe e ndan të mirën nga e keqja” ose të emërtuara me fjalën që e përdorim shpesh “ISLAM”, janë pa dyshim, një favor që, në rrugën për të merituar orientimin e përhershëm, mëshirën dhe bujarinë hyjnore, i zgjon të gjithë njerëzit nga indiferentizmi, i shpie nga vdekshmëria në pavdekshmëri dhe i bën të arrijnë lumturinë e përjetshme. Islami është më e madhja ndër dhuntit e Zotit për njeriun.
Për fund po e përfundoj me fjalët e allahut xh.sh. ku thotë:
“Feja e pranueshme te All-llahu është Islami”. (Ali Imran 19)
“O ithtarë të librit (Tevrat e Inxhil), ejani (të bashkohemi) te një fjalë që është e njejtë (e drejtë) mes nesh dhe mes jush: të mos adhurojmë, pos All-llahut, të mos ia bëjmë Atij asnjë send shok, të mos konsiderojmë njëri - tjetrin zotër pos All-llahut!” E në qoftë se ata refuzojnë, ju thoni: “Dëshmoni pra, se ne jemi muslimanë (besuam një Zot)!” , “O ithtarë të librit, përse nuk i besoni ajetet (Kur’anin) e All-llahut, e duke e ditur të vertetën?”, “O ithtarët e librit, përse, duke qenë se ju e dini të vertetën e ngatërroni me gënjeshtën dhe fshihni realitetin?”. (Ali Imran 64,70,71)


Literatura e konsultuar:
(6 burime, ai i cili dëshiron të dijë le të më lajmëroj privatisht)